Archiwa tagu: Nauczania

Sposób na filozofię. Kluczowe zagadnienia z dydaktyki przedmiotowej

Grzybowski, J., Jaworska, A., Kazimierczak-Kucharska, A., Norwa, A., Waleszczyński, A., Zalewska, S. L. , Sposób na filozofię. Kluczowe zagadnienia z dydaktyki przedmiotowej, Wydawnictwo Liberi Libri, Warszawa 2016.

Serdecznie polecam książkę, której jestem współautorem. Poniżej informacje ogólne o książce.  fc34f61d23b74be53ee07d469bd32064_XL

Informacje o książce

  • Autor:
    Jacek Grzybowski, Agnieszka Jaworska, Anna Kazimierczak-Kucharska, Agnieszka Norwa, Andrzej Waleszczyński, Sabina Lucyna Zalewska
  • Recenzenci:
    prof. dr hab. Ireneusz Ziemiński, dr hab. Maria M. Boużyk
  • SPIS TREŚCI 

    Ryszard Moń
    WstępRozdział 1: Lękam się świata bez filozofii. O nieodzowności humanistyki w dobie techniki i globalizacji

    1.1 Konieczność filozofii
    1.2 Narodziny sztuk wyzwolonych
    1.3 Uniwersytet domem humanistyki
    1.4 Upadek humanistyki
    1.5 Uniwersytet – biznes i korporacyjna logika
    1.6 Kognitywny kapitalizm
    1.7 Złowroga moc etatyzmu
    1.8 Pragmatyzm a ideały kształcenia
    1.9 Demokracja – dialog,  kultura, światopogląd
    1.10 Humanistyka na straży demokracji
    1.11 Edukacja filozoficzna w szkole
    1.12 Podsumowanie – filozofia jako fundament

    Rozdział 2: Czy starożytna paideia może być alternatywą dla współczesnej pedagogiki? Antyczne metody wychowawcze i ich obecna rola

    2.1 Filozofia jako sposób życia
    2.2 Rola ćwiczeń duchowych w paidei starożytnej Grecji oraz starożytnego Rzymu
    2.3 Antyczna paideia a aktualne wzorce kształcenia

    Rozdział 3: Problem ujawniania przez nauczyciela własnej tożsamości moralnej w nauczaniu etyki i filozofii

    3.1 Nauczyciel na lekcjach filozofii i etyki
    3.2 Etyka, moralność i tożsamość
    3.3 Matthew Lipmana filozofowanie z dziećmi i młodzieżą
    3.4 Filozofia! Ale jaka?
    3.5 Nauczyciel-filozof
    3.6 Tożsamość moralna nauczyciela

    Rozdział 4: Język i filozofia. O Naturalnym Metajęzyku Semantycznym i jego związkach z filozofią

    4.1 Naturalny Metajęzyk Semantyczny – rozważania wstępne
    4.2 Inspiracje filozoficzne koncepcji NMS
    4.3 Naturalny Metajęzyk Semantyczny – cel i założenia koncepcji
    4.4 Kierunki rozwoju NMS
    4.5 Jak wykorzystać NMS w dydaktyce filozofii?

    Rozdział 5: Metody problemowe na lekcji etyki i filozofii jako możliwe działanie prewencyjne

    5.1 Metody rozwiązywania problemów – informacje ogólne
    5.2 Rozwiązywanie problemów poznawczych
    5.3 Rozwiązywanie problemów decyzyjnych
    5.4 Rozwiązywanie problemów praktycznych
    5.5 Nauczanie i uczenie się metodą „układanki”
    5.6 Metoda wychowania bez porażek
    5.7 Rola nauczyciela
    5.8 Kształcenie umiejętności rozwiązywania problemów
    5.9 Oceny i wartościowania
    5.10 Podsumowanie

    Rozdział 6: Trudności w uczeniu się – profilaktyka i terapia

    6.1 Trudności w uczeniu się
    6.2 Specyficzne trudności w uczeniu się
    6.3 Niepowodzenia szkolne
    6.4 Profilaktyka i terapia

     

    Aneks – konspekty lekcji o tematyce filozoficznej i etycznej

Warsztaty „Sam na sam z moimi wartościami” w SPOŁECZNYM GIMNAZJUM DOLINY STRUGU W CHMIELNIKU

Warsztaty były przeprowadzone w ramach Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy.

26 października 2011 r. została podpisana umowa pomiędzy Władzą Wdrażającą Programy Europejskie a Regionalnym Towarzystwem Rolno-Przemysłowym „Dolina Strugu” na realizację projektu pn. Wieloaspektowy Program rozwoju „Sami Sobie” w mikroregionie „Dolina Strugu” w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy.

W ramach projektu realizowane będą trzy działania dotyczące:

  • rozwoju gospodarczego,
  • rozwoju społeczeństwa informacyjnego,
  • rozwoju zasobów ludzkich.

Wartość Projektu – 10 796 775,36 zł.

Dofinansowanie ze środków Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy – 3 564 294 CHF

Projekt jest realizowany w okresie od października 2011 roku do października 2016 roku.

Celem ogólnym programu jest wspieranie społeczności lokalnej, inspirowanie pożądanych przeobrażeń gospodarczych, z poszanowaniem dotychczasowych tendencji rozwoju i lokalnej tożsamości kulturowej.

Cele szczegółowe programu mają prowadzić do rozwoju zasobów ludzkich, tworzenia trwałych miejsc pracy poza rolnictwem, zwiększenia konkurencyjności i spójności rozwoju mikroregionu, z wykorzystaniem lokalnych surowców i produktów rolnictwa tradycyjnego.

Rozwój zasobów ludzkich:

  • przeciwdziałanie patologiom społecznym, szczególnie alkoholizmowi;
  • łagodzenie skutków długotrwałego bezrobocia;
  • poszerzanie oferty edukacyjnej;
  • organizowanie grup samopomocy, szkoleń, zajęć terapeutycznych;
  • przełamywanie postaw bierności społecznej i ekonomicznej;
  • troska o duchowość człowieka, jej chrześcijańskie korzenie.

Rozwój rynku pracy:

  • tworzenie pozarolniczych miejsc pracy;
  • organizowanie lokalnego rynku rolno-spożywczego;
  • inspirowanie działań zmierzających do tworzenia miejsc pracy „na miejscu i dla siebie”
  • wzmacnianie polityki równych szans na rynku pracy poprzez zatrudnianie osób z grup tzw. wykluczenia społecznego.

Zwiększanie konkurencyjności i spójności rozwoju mikroregionu:

  • rozwój infrastruktury technicznej;
  • wykorzystywanie lokalnych zasobów, z poszanowaniem środowiska naturalnego;
  • rozwój małej i średniej przedsiębiorczości, szczególnie rolno-spożywczej;
  • poprawa warunków prowadzenia rodzinnych gospodarstw rolnych.

Kreowanie marki produktu lokalnego:

  • troska o jakość;
  • stałe wskazywanie miejsca pochodzenia produktów;
  • tworzenie sieci trwałych, pozytywnych powiązań: producent — dystrybutor — konsument;
  • wykorzystywanie walorów rolnictwa tradycyjnego.

Warsztaty przeprowadzone były w SPOŁECZNYM GIMNAZJUM DOLINY STRUGU W CHMIELNIKU. 20160425_135318Młodzież aktywnie brała udział w ćwiczeniach. Dokonywała namysłu nad tym co dla niej było istotne w przeszłości i staje się istotne w budowaniu przyszłości.

Dzięki badaniom socjologicznym (źródło: http://www.kuratorium.bydgoszcz.uw.gov.pl/download/zal_00003588_01_01.pdf)  można sformułować następujące wnioski :

1. Udane życie rodzinne i przyjaciele to dwa najważniejsze dla uczniów gimnazjów, wskazujące na potrzebę osiągnięcia w wymiarze jednostkowym przede wszystkim poczucia bezpieczeństwa emocjonalnego. Swoimi preferencjami w tym względzie badana młodzież „wpisuje się” w występujące od kilkudziesięciu lat tendencje obecne w społeczeństwie polskim;
2. Dobre wykształcenie to wartość najczęściej po rodzinie i przyjaciołach wskazywana przez gimnazjalistów jako istotny cel życiowy (jako ‘bardzo ważną’ i ‘ważną’ uznało tą wartość 87% ogółu badanych). Wykształcenie jest dziś nie tyle gwarantem sukcesu życiowego, co środkiem mogącym przyczynić się do osiągnięcia stabilizacji życiowej.
O tym, jak bardzo jest ona ważna dla młodego pokolenia świadczy fakt, że niewiele rzadziej za bardzo ważne i ważne badani uznali interesującą, ale i dobrze płatną pracę. Zatem rodzina, przyjaciele,  wykształcenie i praca to cztery filary życia stanowiącego przedmiot dążeń badanej młodzieży;20160425_135903
3. Wśród cenionych przez młodzież wartości moralnych w pierwszej kolejności wskazywane są szacunek i uczciwość, jednak już w następnej miłość i przyjaźń, które stanowią fundament relacji międzyludzkich, tak istotnych dla badanych gimnazjalistów, dla których najważniejsza jest rodzina i przyjaciele. Ważne są dla młodych ludzi również takie wartości, jak odpowiedzialność i sprawiedliwość;
4. Według gimnazjalistów nauczyciele w większym stopniu niż oni sami cenią takie wartości jak optymizm, odwaga i solidarność. Istnieje natomiast wspólnota wartości uczniów i nauczycieli w odniesieniu do takich wartości, jak szacunek i uczciwość;20160425_135730
5. Głównymi autorytetami dla gimnazjalistów są rodzice i inni członkowie rodziny. Nauczycieli jako autorytety wskazało niespełna 30% uczniów (rzadziej niż muzyków czy sportowców). Z drugiej strony nauczyciele zaraz po rodzicach wskazywani są jako Ci, których należy szanować. Zatem świadomość należnego nauczycielom szacunku jest wśród uczniów dość duża, co jednak nie znajduje odzwierciedlenia w
postrzeganiu ich jako autorytetów;
6. Generalnie uczniowie czują się szanowani przez nauczycieli, chociaż 15% badanych było przeciwnego zdania. Wśród dokonanej przez gimnazjalistów charakterystyki ‘dobrego nauczyciela’ wyraźnie dominują takie cechy, jak sprawiedliwy, szanujący ucznia, uczciwy, wyrozumiały, miły, odpowiedzialny i mądry. Zatem w większości wskazywane są takie cechy, które wynikają z preferowanych przez młodych ludzi wartości moralnych. Jednocześnie dokonana przez młodzież charakterystyka ‘dobrego nauczyciela’ wydaje się
wskazywać na pewne ważne z perspektywy młodego człowieka cechy osobowościowe nauczyciela, które mogą świadczyć o odczuwanych przez gimnazjalistów deficytach. Sprawiedliwość i uczciwość stanowią fundamenty profilu osobowościowego ‘dobrego nauczyciela’. Jest wysoce prawdopodobne, że właśnie te cechy, w opinii badanych gimnazjalistów, są najbardziej deficytowe wśród ich nauczycieli. Ich brak stanowi jednocześnie czynnik uniemożliwiający uznanie przez młodych ludzi pedagogów jako autorytetów;20160425_140037
7. Uczniowie oczekują od nauczycieli nie tylko sprawiedliwości i uczciwości (przede wszystkim w odniesieniu do sfery oceniania ), ale również traktowania w kategoriach partnera, z należnym szacunkiem, wyrozumiałością i cierpliwością wobec najzwyczajniejszych ludzkich słabości, których doświadcza także młode pokolenie;
8. Problem przemocy w szkole, tak wyraźnie obecny w dyskursie publicznym o sytuacji w gimnazjum, ujawnia się również w wynikach przeprowadzonych badań. Należy jednak podkreślić, że stosunek do aktów przemocy jest wyraźnie określony przez orientację życiową młodzieży. W im większym stopniu ma ona charakter afiliacyjny, tym mniejsza jest akceptacja ze strony młodych ludzi dla różnorodnych form przemocy wobec rówieśników.

 

 

 

 

 

 

Inicjatywa studentów Filozofii UKSW

27 kwietnia Koło Naukowe Studentów Filozofii zorganizowało konferencję: „Multikulturowość z perspektywy filozoficznej”.

13006465_1175676342472847_4707244507714065251_nTo bardzo cenna i godna pochwał inicjatywa. Zawsze bardzo cieszą mnie działania studentów, które mają konkretny wymiar, czy to rozwoju naukowego, czy to promocji kierunku studiów.

Działania takie jak studentów Koła Naukowego Filozofii są niejako laboratorium pracy naukowej. Wymagają wiele trudu organizacyjnego i przygotowania merytorycznego. Studenci na tę konferencję zebrali zgłoszenia z wielu ośrodków akademickich w Polsce i jedno z ośrodka zagranicznego. Przy tak niewielu możliwościach promocyjnych uważam, ze to wielki sukces.

Student, biorący udział w takiej konferencji, a zainteresowany także swoim rozwojem naukowym ma możliwość w życzliwym, aczkolwiek krytycznym gronie zaprezentować swoją pracę i rozważania w obrębie nauki, którą się zajmuje. Musi przygotować rzetelny referat, opanować emocje i stres przy jego przedstawieniu, użyć argumentacji na obronę swoich tez.

Działanie to także przyczynia się znacząco do nauki krytycznego myślenia. Nie tylko uczymy się prezentować własne rozważania, analizy, badania. Musimy także odnieść się krytycznie do pracy innych.

Przyznam, że wysoko cenię sobie taką działalność studencką. Jestem pełna podziwu dla młodych naukowców.

„Jaki jestem?”: warsztaty w Społecznym Gimnazjum Doliny Strugu w Chmielniku

11.02.2016 przeprowadziłam warsztaty pt.: „Jaki jestem?”  w  Społecznym Gimnazjum Doliny Strugu w Chmielniku.20160211_122227

Tak na swojej stronie opisała to szkoła: „11 lutego mieliśmy przyjemność przekonać się, jak psychologia działa w praktyce. Stanęliśmy przed szansą poznania samych siebie. Na warsztatach psychologicznych przygotowanych przez specjalistkę  mogliśmy nazwać swoje predyspozycje i dowiedzieć się, jakie mamy mocne i słabe strony.”20160211_123100

Było to bardzo ciekawe doświadczenie.

Wiek gimnazjalny często określany bywa jako okres „burzy i naporu”. Chociaż wielu
14, 15 latków dojrzewa fizycznie i wygląda na starszych i dojrzalszych niż są w rzeczywistości, to większość z nich
pozostaje niedojrzała emocjonalnie, umysłowo i moralnie. Bardzo często dorośli widząc rozwinięte fizycznie ciała, oczekują od nastolatków więcej niż są oni w stanie dać.
Podczas okresu dojrzewania młodzież przechodzi ponowne narodziny. Wraz z odmienionym ciałem pojawia się możliwość nowej tożsamości – wszystko jest możliwe. Te nowe narodziny wywołują pewne zamieszanie, frustracje, stres.
Ważne jest aby młodzież:
– rozwijała pozytywne poczucie ja i swoich własnych możliwości;
– zrozumiała znaczenie dalszego uczenia się;
– zrozumiała na czym polega presja rówieśnicza i potrafiła się jej przeciwstawić;

– poznała źródła pomocy ze strony kolegów i innych osób.

20160211_123223Jest to okres, w którym dokonuje się ciekawa przemiana orientacji życiowej. Do tej pory ważny był autorytet matki, ojca, księdza, nauczyciela. A teraz młody człowiek będący na granicy między dzieciństwem a dorosłością, chciałby przejąć odpowiedzialność za jakieś obszary życia. Próbuje to zrobić „po swojemu”, często błędnie. Gdy błędy zostaną mu wytknięte, zaczyna uciekać od świata dorosłych. Jeśli mówimy o „konflikcie pokoleń”, to największe jego nasilenie przypada na ten okres. Są tego dwa powody:
1) sami młodzi ludzie się zmieniają,
2) ich rodzice się nie zmieniają.
Rodzic traci autorytet, bo największym autorytetem staje się telewizja, gangi, grupa rówieśnicza (niekoniecznie dewiacyjna). 20160211_130014

Najważniejszą wartością dla nastolatka jest wolność, chce robić to, co chce, na co ma ochotę, nie lubi, kiedy się nim kieruje. Młody człowiek „walczy” o swoją wolność. Czyni to w znany mu sposób: krzykiem, kłótnią, ucieczką z domu, łamaniem norm. Nie kłóci mu się to z odpowiedzialnością za własne czyny. Chce korzystać z przywilejów dorosłości, nie odpowiadać za błędy.

20160211_130316Najbardziej istotne, dla młodego, dojrzewającego człowieka jest dążenie do tożsamości, wypromowanie swojego własnego „ja”, tego, że „jestem kimś”. Jeżeli młody człowiek nie będzie miał własnego poczucia tożsamości, to nigdy nie będzie dojrzały. Jakże często, rodzice chcą mieć grzeczne, poukładane dziecko, które wykonuje, co mu się każą, a młody człowiek buntując się walczy o swoją tożsamość. Mówiąc o tożsamości, znów pojawia się problem wartości, z którymi nastolatek się identyfikuje. Są wartości, o które trzeba walczyć, „zapalić” młodych ludzi do nich. A wtedy cała energia, która w nich jest, zostanie wykorzystana dobrze. I nie należy tej energii tłumić, przekreślać, gdyż pozostaną wtedy zbuntowanymi. Fiksacja w okresie fazy rozwojowej, prowadzi do ciągłego buntu. Ci ludzie nie osiągają własnej tożsamości.

20160211_130550

Z badań Instytutu Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego, prowadzonych pod opieką dr Anna Kacperczyk wynika: „Najwięcej badanych gimnazjalistów, bo ponad 43% odpowiedziało,że swoje relacje z rodzicami ocenia jako „dobre”. Niewiele mniej, bo blisko 42% gimnazjalistów odpowiedziało, że ocenia je jako „bardzo dobre”. Odpowiedź „poprawne” zaznaczyło 12,4% badanych, natomiast tylko 8 gimnazjalistów oceniło swoje relacje z rodzicami jako „złe”. Taki rozkład odpowiedzi pozwala na stwierdzenie, że zdecydowana większość badanych gimnazjalistów pozytywnie ocenia swoje relacje z rodzicami (opiekunami). Chcąc dowiedzieć się czy istnieje związek oceny relacji z rodzicami ze sposobem spędzania wolnego czasu, zbadaliśmy zależność między tymi zmiennymi.”
Rzadko miewam do czynienia z tą grupą wiekową. Doświadczenie to było niezwykłe i mam nadzieję je powtórzyć.